سه شنبه ٢١ آبان ١٣٩٨
صفحه اصلی > مقالات 
تازه هاي بخش
حضرت فاطمه زهرا(س) باید الگوی اخلاقی و رفتاری بانوان و دختران ایران اسلامی باشد.
بیانیه تاریخی رهبر انقلاب نقشه راه و سند ارزشمند مدیریتی است
...به جوانان عزیزم، در آغاز فصل جدید جمهوری اسلامی
مدیر کل تبلیغات اسلامی استان اردبیل وحدت را عامل تحقق اهداف متعالی انقلاب اسلامی و غلبه بر توطئه‌های دشمنان دانست و اظهار کرد: ۱۲فروردین از روزهای تاریخی و مهم ایران اسلامی است.
مدیر کل تبلیغات اسلامی استان اردبیل گفت: بی شک رونق تولید متضمن حمایت از تولیدات داخلی است.
کارشناس فرهنگی بانوان تبلیغات اسلامی اردبیل گفت: واحد پاسخگویی بانوان اردبیل در سه ماهه چهارم سال گذشته؛ 1500 مشاوره دینی انجام داد.
حجت‌الاسلام مهدی ستوده گفت: جمعیت بانوان فرهیخته به‌عنوان تشکل و مجموعه‌ای قوی می‌تواند کمک حال سازمان تبلیغات اسلامی در بحث تبلیغ دینی باشد.
دبیر جمعیت بانوان فرهیخته استان اردبیل گفت: رعایت حجاب و عفاف نماد تربیت صحیح خانوادگی و سبک زندگی اسلامی است و جامعه را از آسیب و تهاجم فرهنگی مصون می‌دارد.
مدیرکل تبلیغات اسلامی استان اردبیل گفت: به صورت روزانه موکب‌های اربعین حسینی در نقاط مختلف استان اردبیل به ۲۲ هزار نفر ارائه خدمات می‌کنند.
مباني تحکيم خانواده در نگرش و سنت حضرت زهرا(س)
اتحاد اسلامي
نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد
آمار بازدید
 بازدید این صفحه : 652058
 بازدید امروز : 147
 کل بازدید : 2052017
 بازدیدکنندگان آنلاين : 11
 زمان بازدید : 0/1094
اخبار > تربيت ديني خانواده(قسمت دوم)


  چاپ        ارسال به دوست

تربيت ديني خانواده

تربيت ديني خانواده(قسمت دوم)

عوامل مؤثر در تربيت ديني خانواده

1. تغذيه: هر چند از ديدگاه اسلامي، حقيقت انسان جنبه روحاني و معنوي اوست و هدف اصلي تربيت نيز پرورش حس ديني و رسيدن آنان به كمالات معنوي مي‏باشد، ولي با وجود اين، جنبه جسماني او را نمي‏توان ناديده گرفت؛ زيرا جسم و روح رابطه متقابل با هم دارند و هر كدام بر ديگري تأثير مي‏گذارند. بنابراين، عوامل مؤثر در تربيت نيروي جسمي انسان بر جنبه روحي او نيز مؤثر است و بدين دليل، بايد به آن، توجه كرد. از جمله عوامل مؤثر بر جسم انسان، تغذيه، نوع غذا و كيفيت آن است كه به لحاظ تأثيرگذاري بر نگرش، گرايش و عملكرد او بايد مورد بررسي قرار گيرد.

به نظر روان‏شناسان، «سلامت‏ بدن بيش از هر چيز، به چگونگي غذاي شخص مربوط است و حالات رواني و روحي نيز همواره از حالات بدني متأثر مي‏شود و بدين ترتيب، چگونگي تغذيه در رشد ذهني و بدني انسان اثر مي‏كند.»(24) امروزه از نظر علمي ثابت ‏شده است كه تغذيه سالم مادران پس از انعقاد نطفه، در دوره بارداري، در تكامل جسماني و روحاني كودك تأثير فراوان دارد. به همين دليل، مادران در اين دوره، از مصرف برخي داروها و مواد الكلي كه ممكن است موجب بروز اختلالات عصبي و رواني كودك گردد، نهي شده‏اند.

در مورد تأثير غذا بر اعمال و رفتار انسان در دوره ‏هاي گوناگون زندگي، روايات فراواني از پيامبر اكرم(ص) و ائمه اطهار رسيده كه به برخي از آنها اشاره مي ‏شود، حضرت محمد(ص) درباره تأثير غذا و كيفيت آن بر اعمال عبادي و دعاهاي انسان فرمودند: «هر كس به اندازه يك لقمه حرام بخورد، چهل شب و روز نمازش قبول نمي‏شود و دعايش به اجابت نمي‏رسد و هر گوشتي كه از حرام رشد كرده باشد سزاوار آتش دوزخ است.»(25)

در روايت ديگري از رسول اكرم(ص) در اين زمينه، آمده است: «بدني كه از طريق حرام تغذيه كرده باشد داخل بهشت نمي‏شود.»(26)

در زمينه تأثير غذا بر رفتار و تربيت ديني انسان، جاي انكار نيست. از اين‏رو، دين اسلام براي جلوگيري از پيامدهاي ناگوار آن نسبت ‏به تغذيه مادران و فرزندان، توصيه‏هاي فراواني نموده كه اگر به خوبي اجرا شود، مسلماً مشكلات تربيتي پديد نمي‏آيد. امروزه بسياري از مشكلات فردي و اجتماعي در اثر غذاهايي است كه به نحوي از راه حرام به دست آمده و در خانواده‏ ها به مصرف مي‏رسد. كودكاني كه با غذاي حرام تغذيه شوند و دوره حساس كودكي را به همين صورت سپري نمايند، فطرت ديني خود را از دست مي‏دهند و به هر خلافي دست مي ‏زنند. دليل بر اين مطلب كلامي است از امام حسين(ع) كه در روز عاشورا پس از نااميدي از هدايت لشگريان عمر سعد خطاب به آنان فرمودند: «به تحقيق، شكم‏هاي شما از حرام پر شده است‏»(27)؛ يعني گوشت و پوست ‏شما از حرام پرورش يافته و قابل هدايت و اصلاح نيستيد و حتي كلام امام معصوم(ع) بر شما تأثيري ندارد.

در اين زمينه، رسول خدا(ص) نسبت ‏به زنان باردار مي‏فرمودند: «زنان باردار را در آخرين ماه‏هاي حاملگي خرما بخورانيد تا فرزندان شما بردبار و متقي شوند»(28) طبق اين روايت، خوردن خرما در دوره بارداري توسط مادر، به تربيت ديني كودك كمك مي‏كند و او را متدين و با تقوا بار مي‏آورد. نخستين غذايي كه پس از تولد، كودك از آن تغذيه مي‏كند شير مادر است. شير مادر از جنبه‏ هاي گوناگون بر كودك تاثير مي‏گذارد و آن چه مهم است تاثيرات روحي آن است. نسبت‏ به تغذيه از شير مادر و چگونگي آن دستوراتي از ائمه معصوم رسيده كه قابل توجه است.

حضرت علي(ع) فرمودند: «چيزي براي كودك سودمندتر و پربركت‏تر از شير مادر نيست.»(29) در مورد انتخاب دايه نيز فرمودند در انتخاب دايه چنان تلاش و دقت كنيد كه در ازدواج دقت مي‏نماييد؛ زيرا شير طبيعت كودك را دگرگون مي‏سازد، (30) و نيز فرمودند: «از شير زن‏ هاي زانيه و ديوانه به فرزندانتان ندهيد؛ زيرا شير در اخلاق كودك سرايت مي‏كند.»(31)

از مجموع روايات، برمي‏آيد كه تغذيه حلال و مطلوب، اعم از شير مادر و غذا، در دوره كودكي بر تربيت ديني كودك تاثير فراوان دارد. از اين‏ رو بر پدران و مادران لازم است ‏به اين دستورات معصومين توجه كنند و از غذاهاي حلال استفاده نمايند تا فرزنداني صالح و مفيد، هم براي خودشان و هم براي جامعه تربيت كنند. شخصيت‏ هاي بزرگ ديني و اسلامي در آغوش پدران و مادران مؤمن و متدين پرورش يافته‏اند كه منشا خيرات و بركات قرار گرفته‏اند. درباره شيخ انصاري؛ نقل شده است كه مادرش هيچ‏گاه بدون طهارت، به ايشان شير نداد. مرحوم شيخ انصاري در اثر اين مراقبت‏ ها و تربيت درست ‏خانوداگي به مقامي رسيد كه جهان اسلام و حوزه‏هاي علميه شيعه تاكنون مديون خدمات علمي و فرهنگي اوست.

 

2. دستورات والدين نهاد خانواده يك نظام كوچك اجتماعي است كه اعضاي آن ارتباط متقابل با يكديگر دارند. اگرچه افراد خانواده روابط گوناگوني با هم دارند، ولي آنچه بيش از همه مؤثر به نظر مي‏رسد ارتباط كلامي است؛ زيرا بايدها و نبايدهاي ديني و ديگر معارف اسلامي معمولاً در قالب گفت‏وگو و دستورات توسط پدر و مادر به فرزندان القا مي‏شود. دستورات والدين نقش اساسي در تربيت ديني كودك دارد و آن‏ها مي‏توانند با ارائه رهنمودهاي درست ‏به فرزند خود، پايه‏هاي فكري او را به شكل كاملاً مطلوب بنيان نهند. در اين زمينه، نكات چندي به نظر مي‏رسد كه ذيلاً بدان‏ها اشاره مي‏شود

 

الف- درست ‏بودن دستورات والدين از عوامل مؤثر در شكل‏گيري نظام فكري و ديني كودك، امر و نهي ‏هاي پدر و مادر و ديگر كساني است كه به او آموزش ديني مي‏دهند. كودك تمامي فرمان‏ هايي را كه از ناحيه والدين و ديگر مربيان  به او صادر مي‏شود، درست مي‏پندارد و به آن‏ ها عمل مي‏كند. يكي از شروط تربيت درست كودك و به خصوص تربيت ديني او، درست ‏بودن فرمان‏ هايي است كه به وي داده مي‏شود. اگر دستورات والدين به كودك در زمينه احكام و معارف ديني صحيح و آگاهانه باشد در تمام زندگي مشكل ديني نخواهد داشت؛ زيرا يادگيري در دوره كودكي بسيار پايدار و بادوام است و آنچه كودك در اين دوره فرامي‏گيرد تا پايان زندگي از آن متاثر مي‏شود. بنابراين، لازم است ‏خود والدين نخست آشنايي كامل با احكام و مسائل ديني پيدا كنند، سپس آنها را به صورت درست ‏به فرزندانشان منتقل نمايند. متأسفانه بسياري از پدران و مادران با مسائل ديني آشنايي كافي ندارند و در اين زمينه، مطالبي را به فرزندان ارائه مي‏دهند كه در واقع، خلاف احكام ديني است. آموزش‏هاي غلط والدين در محيط خانه موجب برداشت ‏هاي نادرست كودك از دين مي‏شود كه از پيامدهاي سوء آن انحراف فكري فرزندان است. گناه و كيفر اين‏ گونه آموزش‏ هاي نادرست ‏بر عهده والدين است كه در عالم پس از مرگ مورد مؤاخذه قرار خواهند گرفت.

درباب امر به معروف و نهي از منكر، آيات و روايات متعددي بر اهميت اين دو فرضيه الهي دلالت دارد و همه مسلمانان را به انجام آن دعوت مي‏كند. اما يكي از شروط اجراي اين فرضيه بزرگ شناخت«معروف‏» و«منكر» است كه مجري امر به معروف و نهي از منكر بايد بداند معروف و منكر يعني چه، وگرنه ممكن است‏ به صورت وارونه (معروف را منكر و منكر را معروف) معرفي كند(32). از جمله جاهايي كه اين وظيفه عمومي بايد اجرا شود، محيط خانواده است و اين، شناخت پدران و مادران را از معروف ‏ها و منكرهاي ديني مي‏طلبد. در نتيجه، درست‏ بودن دستورات پدر و مادر نقش اساسي در تربيت ديني كودك دارد و بر اين اساس، وظيفه والدين بسيار سنگين است و بايد سعي كنند مسائل ديني را با شناخت كافي و به صورت صحيح، به فرزندان ياد دهند.

 

ب - هماهنگ بودن دستورات والدين از ديگر عوامل مؤثر در تربيت ديني كودك، هماهنگي مربيان و به خصوص پدر و مادر در تربيت فرزندان، اعم از تربيت كلامي و غير كلامي، است؛ يعني اگر پدر كاري را بد بداند و كودك را از انجام آن باز دارد، مادر نيز آن كار را بد بداند و فرزند را از ارتكاب به آن نهي كند. اگر دستورات والدين به كودك، هماهنگ نباشد و كودك گفتارهاي ضد و نقيض از آنها بشنود، دچار سرگرداني مي‏شود و نمي‏تواند راه درست را انتخاب كند. اين‏ گونه كودكان هميشه سعي مي‏كنند تا در برابر ارتكاب خلاف راه فراري براي خود جستجو نمايد(33). اما اگر والدين به صورت هماهنگ، بايدها و نبايدهاي ديني را به كودك ارائه دهند و از او رعايت آنها را بخواهند، كودك تحت تأثير فرمان‏ هاي آنان، خود را ملزم به رعايت ارزش‏هاي صحيح مي‏داند. به عنوان مثال، اگر پدر در محيط خانه نسبت ‏به حجاب دختر اهميت قايل شود و به رعايت آن امر نمايد، مادر نيز رعايت ‏حجاب را از دختر بخواهد، معلم هم بر اين موضوع تأكيد ورزد، آن دختر مسلماً خود را موظف به رعايت آن مي‏داند.

بر اين اساس، مربيان كودك و نوجوان، اعم از والدين و معلمان، بايد به اين مهم توجه كنند و در ارائه ارزش‏ ها و معارف ديني به كودكان، هماهنگ عمل نمايند، وگرنه ممكن است كودك در اثر اختلاف عملكرد و بينش مربيان دچار تضاد در يادگيري گردد و به اضطراب و بي‏اعتمادي گرفتار شود(34). هرگونه دستور ناهماهنگ در محيط خانه نسبت‏ به ارزش‏ هاي ديني موجب تزلزل در باورها و نظام ارزشي كودك مي‏شود و در نتيجه كودك قادر به تصميم‏گيري و نشان ‏دادن واكنش مناسب در برابر حوادث نخواهد بود.

ج - قابل فهم بودن دستورات والدين يكي از شروط لازم براي تأثير امر و نهي والدين در محيط خانه، قابل فهم بودن آن براي كودك است. پدر و مادر بايد با توجه به آمادگي ذهني و ادراكي كودك به او دستور دهند. اساساً شيوه تعليمات انبيا در تبليغ دين به مردم اين بوده كه با هر كس به قدر استعداد و سطح درك و فهمش سخن مي‏گفتند. به همين دليل، پيامبر اكرم(ص) مي‏فرمايند: «ما گروه پيامبران مأمور شده‏ايم كه با مردم به اندازه عقلشان سخن بگوييم.»(35) اين روش در سيره ائمه معصوم(ع) نيز وجود داشته و نحوه برخورد و گفتگوي آنان با توجه به تفاوت سطح فكري و علمي افراد متفاوت بوده است. بر اين اساس، امام صادق(ع) در زمينه مسائل اعتقادي و اثبات صانع با كسي كه از اهل علم بود، از روش پيچيده فلسفي استفاده كردند، ولي با ديگري كه سطح فكري پايين‏ تري داشت، براي اثبات امامت و رهبري، مثال ساده چوپان و گله را مطرح نمودند(36). اين شيوه به لحاظ تربيتي، اهميت فراوان دارد و بهره‏گيري مربيان از اين روش و توجه پدر و مادر به آن ضروري است.

اين شيوه تربيتي را از قرآن مجيد نيز مي‏توان استفاده كرد. خداي متعال به پيامبرش(ص) دستور مي‏دهد كه در برخورد با مردم با توجه به خصوصيات آنان، از سه روش استفاده كن با يك دسته از مردم كه اهل فكرند، با حكمت و استدلال، با گروه ديگر، با موعظه و نصيحت و با عده‏اي كه اهل عناد و لجاجت‏اند با جدال احسن برخورد نما(37). پيامبر گرامي(ص) نيز بر اساس دستور الهي، متناسب با ميزان عقل و درك مخاطب با او سخن مي‏گفتند و هيچ‏گاه از اين روش عدول نكردند.

امروزه روانشناسان و كارشناسان امور تربيتي نيز به اين نتيجه رسيده‏اند و مسأله رعايت تفاوت ‏هاي فردي را مطرح مي‏كنند؛ يعني هر كس خصوصيات منحصر به فردي دارد كه بايد به آن توجه نمود، به ويژه در دوره كودكي، رعايت اين تفاوت ‏ها در تربيت كودك نقش اساسي دارد. تفاوت در استعداد و ميزان درك و فهم مطالب از محورهاي مهم تفاوت فردي است كه بايد در محيط خانه به وسيله والدين رعايت گردد.

 

3- مطابقت گفتار و رفتار والدين يكي ديگر از عوامل مؤثر در تربيت ديني كودك، هماهنگ بودن علم و عمل مربي است؛ يعني آن چه مربي از كودك مي‏خواهد و به انجام آن دستور مي‏دهد، پيش از هر چيز، خود عامل به آن باشد. انطباق علم و عمل در محيط خانه، كه فضاي شكل‏ گيري منش ها و باورهاي ديني و اخلاقي كودك است، اهميت فراوان دارد. پدر و مادر، كه نقش اساسي در تربيت و به خصوص تربيت ديني، كودك دارند، موظف‏اند هر گاه كاري را از كودك مي‏خواهند، خود نيز به آن بها داده، عمل نمايند. پدر و مادر به عنوان الگوي تربيتي براي فرزند، خودشان بايد پاك، متدين و عامل به دستورات الهي باشند تا بتوانند فرزندان پاك و صالحي تحويل جامعه دهند، وگرنه چراغي كه خاموش و فاقد نور است، نمي‏تواند به ديگران نور ببخشد.

درباره مطابقت گفتار و رفتار واهميت دادن به عمل، روايات متعددي از معصومان رسيده است؛ از جمله، در اين باره، امام صادق(ع) فرمودند: «مردم را با اعمال خود به خوبي‏ ها دعوت نماييد و تنها به زبان اكتفا نكنيد»(38)؛ يعني آن چه را با زبان خوب يا بد مي‏دانيد در عمل هم مورد توجه قرار دهيد.

گذشته از گفتار، سيره معصومان نيز نشان مي‏دهد كه آن چه را آنان از ديگران مي‏خواستند، پيش از همه، خود بدان عمل مي‏كردند. به عنوان نمونه، فاطمه زهرا(س) ضمن هدايت فرزندان به انجام فرايض ديني، خود ارزش واقعي آن را عملاً به آنان نشان مي‏دادند. در همين زمينه، از امام حسن مجتبي(ع) نقل شده است«در يكي از شب‏ هاي جمعه، ديدم مادرم، زهرا(س)، تا صبح نماز خواند و براي تك تك همسايه‏ها دعا نمود ولي براي خود و اهل خانه دعايي نكرد. پرسيدم چرا اين همه براي ديگران دعا كردي و براي خودت دعا نكردي؟ فرمود يا بني، الجار ثم الدار؛ فرزندم، اول همسايه، بعد اهل خانه.» (39)

از اين روايت، استفاده مي‏شود كه شيوه حضرت زهرا(س) در تربيت فرزند، تلفيق ميان علم و عمل بوده و فرزندان ايشان نيز با الهام از رفتار مادر، چنان تربيت‏ يافتند كه هر كدام به عنوان يك مربي بزرگ، مسلمانان را هدايت كردند و اگر آنها نبودند امروز چيزي به نام اسلام وجود نداشت.

از آن چه گفته شد، لزوم مطابقت رفتار با گفتار والدين در محيط خانه روشن گرديد. پس لازم است پدر و مادر در برابر فرزندان، مراقب عملكرد خود باشند تا مبادا در اثر رفتار نادرست آنان، آسيبي به تربيت ديني كودك برسد.

 

4. تأييد رفتار نيك فرزند عامل ديگري كه در تربيت ديني كودك در محيط خانه بسيار مؤثر است تأييد رفتارهاي مطلوب او به وسيله والدين است. كارهاي درستي كه از كودك مشاهده مي‏شود - اگرچه غير ديني و معمولي باشد - اگر با تأييد و تحسين والدين مواجه شود، تداوم مي‏يابد. تأييد رفتار كودك از سوي والدين ممكن است ‏به شيوه‏ هاي زباني يا عملي صورت گيرد كه هر كدام به نوبه خود، در تكرار آن تأثير فراوان دارد. اگر چه تأييد عملي از كارهاي مثبت در تربيت او تأثير دارد، ولي تأييد كلامي از او مانند گفتن«آفرين، بسيار خوب‏» بيشتر مؤثر است؛ زيرا كودك در دوره كودكي، براي جلب توجه والدين به خود، به دستورات آنان بيش‏تر عمل مي‏كند(40).

اساساً يكي از شيوه‏ هاي تربيتي قرآن مجيد ايجاد انگيزه و رغبت در افراد صالح و برقراري موازنه ميان عمل و پاداش است. عوامل ايجاد انگيزه در قرآن متعدد است؛ گاه از طريق وعده پاداش فراوان و چندين برابر عمل، فرد را به انجام كار نيك تحريك مي‏كند. گاه از طريق تعليمات عميق ديني و اسلامي انسان را چنان صالح و متقي بار مي‏آورد كه خود به دنبال كارهاي با ارزش مي‏رود و جز به كسب رضايت‏ خدا نمي‏انديشد.

در زمينه پاداش‏ هاي اخروي اعمال نيك انسان، لسان آيات متفاوت است. برخي آيات مي‏گويند: «هر كه عمل نيكي انجام دهد، ده برابر پاداش مي‏گيرد»(41)، برخي ديگر از آيات تعبير«اضعافا كثيرة‏»(رم30) دارد؛ يعني چندين برابر، برخي نيز پاداش هفتصد برابر و بي ‏حساب را ذكر مي‏كنند. اين تفاوت ‏ها در ميزان پاداش الهي بيان‏گر آن است كه اجر و جزاي اعمال بر اساس درجه اخلاص و نيت انسان تعيين مي‏شود؛ يعني هر اندازه كيفيت اعمال بالاتر باشد، پاداش بيشتر خواهد بود.

بر اين اساس، تأييد و تشويق كارهاي مطلوب به منظور ايجاد انگيزه در افراد از روش ‏هايي است كه از آيات و روايات استفاده مي‏شود و نقش اساسي در تربيت ديني دارد. وظيفه مربيان و والدين است كه در تربيت ديني كودكان و نوجوانان از اين روش بهره گيرند. پدران و مادران به جاي سخت‏گيري، تحميل كارهاي ناخواسته، تهديد و تنبيه كودك، به جاست از شيوه متعادل همراه با ابراز عواطف و تأييد و تشويق در تربيت فرزند استفاده كنند.

 

جمع‏ بندي

بر اساس آن چه گفته شد، روشن گرديد كه در نهاد هر انساني، حس ديني و ميل به خداجويي وجود دارد. در قرآن كريم، از اين گرايش ذاتي به«فطرت الله‏»(بقره 245) تعبير شده كه از آغاز زندگي، به تدريج نمايان مي‏شود و در رشد و شكوفايي آن، تربيت نقش اساسي دارد. به همين دليل، تربيت درست و هماهنگ در محيط خانه و مدرسه زمينه رشد و شكوفايي سريع آن را فراهم مي‏سازد. استفاده از شيوه‏هاي مناسب تربيتي در محيط خانه و عرضه درست معارف ديني و مذهبي به كودك در تربيت ديني او تاثير فراوان دارد. بنابراين بر پدران و مادران لازم است كه تمام تلاش خود را نسبت ‏به تربيت مطلوب ديني فرزندان خويش به كار گيرند؛ از جمله اقدامات تربيتي در جهت تحقق يافتن عوامل اصلي تربيت ديني خانواده فعاليت‏هاي ديني و فرهنگي والدين است كه به منظور تامين شرايط مساعد تربيتي صورت مي‏گيرد. به طور كلي، از نظر اسلام، تربيت‏يافته كسي است كه در محور شناخت، ايمان و عمل به احكام كاملا فعال باشد.

 

پي‏نوشت‏ها:

24- شعاري نژاد، روان‏شناسي رشد، ص 148

25- محمدباقر مجلسي، پيشين، ج 66، ص 314 / كنزالعمال، ج 4، ح. 9266؛ عن النبي(ص) «من اكل لقمة من حرام لم تقبل له صلاة اربعين ليلة و لم تستحب له دعوة اربعين صباحا و كل لحم نبت من الحرام فالنار اولي به.»

26- علاءالدين هندي، پيشين، ج 4، ح. 9272؛ عن النبي(ص) «لايدخل الجنة جسد غذي بحرام.»

27- جواد قيومي، صحيفة الحسين(ع)، قم انتشارات اسلامي، 1374، ص 292؛ عن الحسين(ع) «فقد ملئت‏بطونكم من الحرام.»

28- مكارم الاخلاق، ج 1، ص 196؛ عن رسول الله(ص) «اطعموا المراة في شهرها الذي تلد فيه التمر فان ولدها يكون حليما تقيا.»

29- شيخ حر عاملي، وسائل الشيعه، ج 15، ص 175؛ عن امير المؤمنين(ع) «ما من لبن رضع به الصبي اعظم بركة عليه من لبن امه.»

30- همان، ص 188؛ عنه(ع) «تخيروا للرضاع كما تخيرون للنكاح فان الرضاع يغير الطباع.»

31- محمد باقر مجلسي، پيشين. ج 103، ص 333؛ عنه(ع) «توقوا علي اولادكم لبن البغي من النساء و المجنونة فان اللبن يعدي.»

32- شيوه‏هاي صحيح امر به معروف و نهي از منكر، سازمان تبليغات اسلامي، 1369، ص 159

33- محمد دشتي، مسئوليت تربيت، ص 112

34- همان، ص 192

35- محمد بن يعقوب كليني، اصول كافي، ج 1، ص 18؛ عن رسول الله(ص) «انا معاشر الانبياء امرنا ان نكلم الناس علي قدر عقولهم.»

36- شيوه‏هاي صحيح امر به معروف و نهي از منكر، ص 239

37- نحل 125 «ادع الي سبيل ربك بالحكمة والموعظة الحسنة و جادلهم بالتي هي احسن.»

38- محمدباقر مجلسي، پيشين، ج 5، ص 198؛ عن ابي عبد الله(ع) «كونوا دعاة الناس باعمالكم و لا تكونوا دعاة بالسنتكم.»

39- همان، ج 43، ص 81 - 82

40- محمد پارسا،روان‏شناسي تربيتي،انتشارات سخن،1374،ص‏176 - 41186- ناصر مكارم شيرازي و ديگران، پيشين، ج 6، ص 55 - 56؛ «من جاء بالحسنة فله عشر امثالها و من جاء بالسيئة فلا يجزي الا مثلها.»

 

نويسنده: محمد احساني

منبع: معرفت- شماره32


٠٨:٣٠ - دوشنبه ٢٩ مهر ١٣٩٨    /    شماره : ٦٥٤٢    /    تعداد نمایش : ١٣


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 





© Jbf-ar.org . All rights reserved.